سوء استفاده از عنوان اعتدال

سوء استفاده از عناوین ارزشمند

مطالعۀ تاريخ به خوبي نشانگر آن است كه واژگان زيبا، مثبت و حتي مقدس فراواني در تمامي اعصار و امصار مورد سوء استفادۀ نا اهلان قرار گرفته اند. چه بسيار سلاطين ستمگري كه خود را پادشاه دادگر و دادگستر و چه بسيار جاهلاني كه خود را دانشمند فرزانه و چه بسيار خائناني كه خود را خادم و دلسوز ناميده اند . چه فراوان دشمنان بزرگ خدا و دین خدا که با تزویر و ریا ، نه تنها خود را متدیّن و دیندار بلکه خویشتن را امیر و راهبر اهل دیانت و ایمان خوانده و چه فراوان منفعت طلبانِ آزادی ستیزی که جز در پی استبداد فرد یا حزب و جناح خودشان نبوده اند و در عین حال نام خود را آزادیخواه گذاشته و حرکتشان را آزادیبخش نامیده اند و هکذا و هلمّ جرّاً ... .

 کوتاه سخن آن که شاید بتوان مدّعی شد متأسفانه کمتر کلمه ، مفهوم ، عنوان ، تعبیر ، عبارت و شعار مقدس و ارزشمندی را می توان یافت که مورد سوء استفاده واقع نشده باشد .

و شوربختانه و دردمندانه با این واقعیت تلخ مواجهیم که همین سوء استفاده، بهره برداری نامناسب و تعامل نامطلوب با بسیاری از مفاهیم مترقّی و ارزشمند الهی و انسانی در گفتار و رفتار، سبب ترسیم تصویر نادرستی از بعضی از آنها در ذهن بسیاری گردیده و این واقعیت تا آن جا پیش رفته است که گاهی برخی واژگان و عباراتِ دارای مفاهیم زیبا و جاذب به عناوینی زشت و دافع در تصوّر عمومی بدل شـده اند و چه بسا نام بردن از آنها موجی از تـنـفّر و اشمـئـزاز را در وجود مسـتمعان ایجاد می کند .

میانه روی از دید سیاست پیشگان

يكي از اين دست كلمات ارزشمند و مقدس كه به ويژه  در قرون اخير و به خصوص در دنياي سياست به اشتباه استعمال شده و بر افرادي  كه اهليّت و لياقت آن را نداشته اند اطلاق شده است كلمة «معتدل» و «ميانه رو» می باشد . بدين صورت كه معمولاً آدم هاي سست عنصر، مسامحه كار و اهل تفريط وكوتاهي وگروه ها و جريان هاي متشكل از اين گونه آدم ها و همسو و همفكر با آنان كه خيلي سريع و آسان نسبت به «حق» كوتاه مي آيند و به بهاي اندكي بر سرِ آن معامله مي كنند به عنوان افراد و گروه هاي ميانه رو معرفي مي شوند و متقابلاً اشخاص ، تشكل ها و جناح هايي كه عزّت مدارانه و غيرت مندانه بر حق پافشاري مي كنند و ملتزم به حقيقت بوده و به معاملة بر سر حق ، راضي نمي شوند به عنوان اشخاص و گروه هاي تندرو ، افراطي و متعصب معرفي مي گردند.

راقم این سطور نیک می داند که علی رغم همۀ مسائل پیش گفته و تمامی سوء تعبیرها و سوء استفاده های انجام شده ، هنوز – بحمدالله - واژه و مفهوم « اعتدال » خوشایندی و شیرینی خود را در ذهن و فکر عامّه از دست نداده است و به یقین هنوز هم همانند پاره ای از عناوین زیبا و گرانقدر دیگری که با نگاه اینسترومنتاليستي و به صورتي ابزاري مورد سوء استفاده قرار گرفته و در عين حال مفهوم دلپذير و مطلوب خويش را حفظ نموده اند، «اعتدال» نيز هم چنان بارمعنايي مثبت خويش را به همراه دارد وبه اين راحتي ها نمي توان آن را كلمه و مفهومي مسخ شده دانست و از آن دست شست ، ولی به هر روی این واقعیت نیز انکار ناپذیر و غیر قابل چشم پوشی است که اگر صاحب نظرانی که دل در گرو حقّ و حقیقت دارند پای در میدان نگذارند و به تبیین حدید و دقیق مفهوم « اعتدال » و دو ضد آن یعنی افراط و تفریط نپردازند و مصادیق آنها را در گستره های گونه گون زندگی فرد و اجتماع روشن نکنند ، چه بسا هر روز بر دامنۀ سوء استفاده ها افزوده گردیده و سیاسی کارانِ فرصت طلب و گندم نمایان جو فروشِ بیشتری با بهره گیری از این عنوان فریبنده و با معتدل خواندن خویش به اغوا و چپاول ملت ها بپردازند .